Geschreven door Arno Bottse, MSc, fysiotherapeut (gespecialiseerd in sport en fitness) en beweegspecialist.
Revalidatie na een schouderoperatie verloopt in fases en duurt bij grotere ingrepen, zoals het hechten van een gescheurde pees van de rotatorcuff of een stabilisatie na een schouderluxatie, meestal zes tot twaalf maanden. De eerste weken draag je vaak een mitella of brace en beweeg je de schouder alleen voorzichtig of met hulp. Daarna volgt actief bewegen en vanaf ongeveer drie maanden krachttraining. Het tempo verschilt sterk per operatie. Volg altijd het protocol van je eigen chirurg en fysiotherapeut.
Een schouderoperatie vraagt geduld. De schouder is een complex gewricht, en de pezen en banden die zijn hersteld hebben tijd nodig om in te groeien. In dit artikel lees je hoe de revalidatie er grofweg uitziet, wat je zelf kunt doen en wanneer je weer kunt sporten.
Bij veel schouderoperaties hecht de chirurg een pees of kapsel aan het bot. Die verbinding moet eerst vastgroeien voordat je hem kunt belasten. Beweeg of belast je te vroeg te zwaar, dan kan de hechting loslaten. Beweeg je te weinig, dan wordt de schouder stijf. De revalidatie is daarom een balans tussen beschermen en bewegen, en die verschuift per fase.
Niet elke schouderoperatie is hetzelfde. Na een kijkoperatie waarbij alleen ruimte wordt gemaakt, gaat het herstel vaak veel sneller dan na het hechten van een pees. Je chirurg bepaalt welk schema bij jouw operatie hoort.
Je draagt vaak een mitella of brace. Je schouder mag alleen voorzichtig bewegen, vaak passief: je fysiotherapeut of je andere arm beweegt de arm, zonder dat de geopereerde spieren hoeven te werken. Je elleboog, pols en hand blijf je wel gewoon bewegen. Pijn en slecht slapen zijn in deze fase gewoon. Veel mensen slapen de eerste weken half rechtop.
De mitella gaat af en je begint je arm zelf te bewegen. Het doel is de beweeglijkheid terugwinnen: je arm weer omhoog, opzij en naar buiten kunnen draaien. Je doet lichte oefeningen voor je schouderblad.
Nu begint de krachttraining: met elastieken, lichte gewichten en kabels train je de rotatorcuff en de spieren rond je schouderblad. Je bouwt stap voor stap op naar zwaardere oefeningen.
Je traint sportspecifiek: gooien, slaan, zwaarder drukken en trekken. Zwaar werk boven je hoofd en contactsporten bouw je als laatste op, in overleg met je chirurg.
Stel samen met je fysiotherapeut doelen per fase. Bijvoorbeeld:
Juist bij schouderoperaties is het belangrijk om je aan het schema te houden. Doe niet meer dan is afgesproken, ook als het goed voelt. Doe ook niet minder: elke dag je oefeningen is nodig om stijfheid te voorkomen.
Blijf je elleboog, pols en hand bewegen. Blijf wandelen en fietsen op een hometrainer, als je chirurg dat toestaat. Train je benen en romp. Zo blijft je conditie op peil en voel je je beter.
Neem je pijnstilling zoals voorgeschreven, zeker voor het oefenen en voor het slapen. Koelen kan helpen. Slaap de eerste weken half rechtop, bijvoorbeeld in een stoel of met extra kussens, met een kussen onder je onderarm.
Als de krachtfase begint, begin je licht. De oefeningen voor de rotatorcuff die ook bij schouderklachten zonder operatie helpen, zijn hier de basis. Lees daarover meer in Schouderpijn bij krachttraining: wat kan nog wel? Gebruik de pijnregel: pijn tot ongeveer 3 op 10 is acceptabel, zolang die de volgende ochtend weer gezakt is.
Je schouderblad is het fundament van je schouder. Oefeningen zoals roeien, je schouderblad naar achteren en beneden trekken en face pulls helpen je schouder stabiel en sterk te worden.
Na het hechten van een pees of een stabilisatie meestal zes tot twaalf maanden. Na een kleinere kijkoperatie vaak korter.
Vaak vier tot zes weken, maar dat verschilt per operatie. Volg het advies van je chirurg.
Pas als je je arm weer goed en snel kunt gebruiken, vaak na zes tot acht weken of later. Overleg dit met je chirurg en je verzekeraar.
Lichte sporten zoals wandelen en hometrainen vaak al snel. Sporten met je armen, zoals zwemmen, tennis of krachttraining, meestal pas na vier tot negen maanden, afhankelijk van de operatie.
Arno Bottse, MSc, is fysiotherapeut, gespecialiseerd in sport en fitness, en beweegspecialist. Hij is oprichter van SPC Groep in Diemen en bedenker van de Draagkracht Filosofie: een manier van kijken naar gezondheid als het vermogen van je lichaam en je leven om belasting te dragen. Vragen of een reactie op dit artikel? Mail Arno via abottse@spcgroep.nl.
Dit artikel geeft algemene informatie. Volg na een operatie altijd het protocol en de adviezen van je eigen orthopedisch chirurg en fysiotherapeut.
Bronnen: KNGF-richtlijn Schouderklachten; Thuisarts.nl, Ik heb schouderpijn; Nederlandse Orthopaedische Vereniging, patiënteninformatie schouderoperaties.