Kun je je knie niet strekken na een knieprothese?

Geschreven door Arno Bottse, MSc, fysiotherapeut (gespecialiseerd in sport en fitness) en beweegspecialist.

Na een knieprothese lukt volledig strekken vaak niet meteen. Zwelling, pijn en gespannen spieren houden de knie in de eerste weken licht gebogen. Met dagelijkse strekoefeningen gaat het bij de meeste mensen binnen zes tot twaalf weken een stuk beter. Lukt strekken na zes weken nog steeds duidelijk niet, of gaat het achteruit, overleg dan met je fysiotherapeut en chirurg. Hoe eerder je dat doet, hoe meer er nog mogelijk is.

Een knie die niet helemaal recht kan, lijkt misschien een klein probleem. In de praktijk merk je het bij elke stap. In dit artikel lees je waarom strekken zo belangrijk is, waarom het soms niet lukt en wat je eraan kunt doen.

Waarom volledig strekken zo belangrijk is

Om normaal te lopen moet je knie bij elke stap helemaal recht kunnen. Blijft er een paar graden buiging over, dan loop je met een gebogen knie. Je bovenbeenspier moet dan constant werken om je op te vangen. Dat kost meer energie, geeft eerder vermoeidheid en kan pijn geven aan de voorkant van je knie, je heup of je rug.

Een knie die niet volledig strekt, voelt ook minder stabiel. Daarom is strekken in de eerste weken na de operatie minstens zo belangrijk als buigen.

Waarom lukt strekken niet?

• Zwelling. Vocht in en rond de knie drukt het gewricht in een licht gebogen stand. Dat is de meest voorkomende oorzaak in de eerste weken.
• Pijn. Je lichaam beschermt de knie door de spieren aan de achterkant aan te spannen.
• Gewoonte. Wie voor de operatie al lang met een gebogen knie liep of sliep met een kussen onder de knie, heeft vaak verkorte spieren en weefsels aan de achterkant.
• Littekenweefsel. Bij een klein deel van de mensen vormt zich veel stug littekenweefsel in de knie. Dat kan het buigen en strekken blijvend beperken.

Waar sta je nu?

Leg je been gestrekt op bed of de grond en kijk naar de achterkant van je knie. Kun je met je hand nog makkelijk onder je knie door? Dan strekt je knie nog niet volledig. Je fysiotherapeut meet het precies met een hoekmeter. Een paar graden tekort is in de eerste weken normaal. Belangrijk is dat het elke week een beetje beter gaat.

Waar wil je naartoe?

Het doel is een knie die volledig recht kan, of zo dicht mogelijk daarbij. De meeste vooruitgang boek je in de eerste zes tot twaalf weken. Daarna wordt het weefsel steviger en is verbeteren lastiger. Daarom loont het om juist in die periode elke dag aan strekken te werken.

Wat is er voor nodig?

1. Strekoefeningen, meerdere keren per dag

• Hak op een verhoging: ga zitten of liggen met je hak op een kussen of krukje, zonder iets onder je knie. Laat de knie rustig zakken. Houd dit 5 tot 10 minuten vol, drie tot vijf keer per dag. Een licht gewicht of zakje rijst op je bovenbeen kan helpen.
• Buikligging: lig op je buik met je voeten over de rand van het bed. De zwaartekracht trekt je knie dan langzaam recht.
• Bovenbeen aanspannen: druk de achterkant van je knie in het bed en houd vijf seconden vast. Herhaal tien keer. Dit traint de spier die de knie recht maakt.
• Staand strekken: sta met je geopereerde been naar achteren en druk je hak in de grond, zoals bij het rekken van je kuit.

2. Geen kussen onder je knie

Een kussen onder je knie voelt prettig, maar het houdt je knie gebogen. Doe dit niet, ook niet 's nachts. Een kussen onder je hak of naast je been mag wel.

3. Zwelling aanpakken

Minder zwelling betekent makkelijker strekken. Leg je been regelmatig hoog, met je voet hoger dan je knie. Koel na het oefenen. Beweeg je voet vaak op en neer om het vocht weg te pompen.

4. Pijnstilling op het juiste moment

Neem je pijnstilling zoals voorgeschreven, en plan je oefeningen op het moment dat die het beste werkt. Met minder pijn ontspannen je spieren beter en lukt strekken makkelijker.

5. Loop zo normaal mogelijk

Probeer bij het lopen met je hak neer te komen en je knie recht te maken bij elke stap. Gebruik je krukken zo lang als nodig is om dat goed te kunnen doen.

Meer over het verloop van je herstel lees je in Trainen na een knieprothese: wat kun je wanneer verwachten?

Wanneer contact opnemen met je fysiotherapeut of chirurg?

• Je knie strekt na zes weken nog duidelijk niet, of je gaat achteruit.
• Je knie buigt na zes weken minder dan ongeveer 90 graden.
• Je knie wordt steeds stijver, ondanks dagelijks oefenen.
• Je knie wordt roder, warmer en pijnlijker, of je krijgt koorts.

Bij een knie die erg stijf blijft, kan de chirurg in de eerste maanden soms extra behandeling voorstellen. Hoe eerder je het bespreekt, hoe meer mogelijkheden er zijn.

Veelgestelde vragen

Is het normaal dat mijn knie na een prothese niet recht wil?

In de eerste weken wel. Zwelling en pijn houden de knie vaak licht gebogen. Met dagelijkse oefeningen verbetert dit meestal.

Hoeveel moet een knie strekken na een knieprothese?

Het doel is volledig strekken, of zo dicht mogelijk daarbij. Een paar graden tekort is in het begin normaal.

Mag ik een kussen onder mijn knie leggen?

Liever niet. Het houdt je knie gebogen en maakt strekken moeilijker. Leg een kussen onder je hak in plaats van onder je knie.

Hoe lang heb ik om mijn knie recht te krijgen?

De meeste winst boek je in de eerste zes tot twaalf weken. Daarna is verbetering nog mogelijk, maar gaat het moeizamer.

Over de auteur

Arno Bottse, MSc, is fysiotherapeut, gespecialiseerd in sport en fitness, en beweegspecialist. Hij is oprichter van SPC Groep in Diemen en bedenker van de Draagkracht Filosofie: een manier van kijken naar gezondheid als het vermogen van je lichaam en je leven om belasting te dragen. Vragen of een reactie op dit artikel? Mail Arno via abottse@spcgroep.nl.

Dit artikel geeft algemene informatie. Volg na een operatie altijd het protocol en de adviezen van je eigen orthopedisch chirurg en fysiotherapeut.

Bronnen: Thuisarts.nl, Ik krijg een nieuwe knie; KNGF-richtlijn Artrose heup-knie; Nederlandse Orthopaedische Vereniging, patiënteninformatie knieprothese.