Geschreven door Arno Bottse, MSc, fysiotherapeut (gespecialiseerd in sport en fitness) en beweegspecialist.
Na een knieprothese ben je vaak weken tot enkele maanden sneller moe dan je gewend bent. Dat is normaal. Je lichaam besteedt veel energie aan het herstel van de wond en het weefsel, je hebt bloed verloren, je slaapt vaak slechter en lopen kost in het begin veel meer moeite. Bij de meeste mensen wordt de vermoeidheid na zes tot twaalf weken duidelijk minder.
Veel mensen zijn verrast door hoe moe ze zich voelen na de operatie. Ze verwachten pijn, maar niet dat een kort wandelingetje of een douche al zoveel energie kost. In dit artikel lees je waar die vermoeidheid vandaan komt, wat normaal is en hoe je er zo goed mogelijk mee omgaat.
Vermoeidheid na een grote operatie is normaal, maar het helpt om te weten waar je staat. Houd een week bij hoe je je voelt, bijvoorbeeld met een cijfer van 1 tot 10 voor je energie per dagdeel. Je ziet dan wanneer je het meeste energie hebt en welke activiteiten veel kosten. Zo kun je je dag beter plannen.
Het doel is dat je energie stap voor stap terugkomt, zodat je je oefeningen en dagelijkse activiteiten kunt doen zonder steeds uitgeput te raken. Een realistisch beeld: na zes weken kun je meer aan dan in de eerste weken, en rond drie maanden voelen de meeste mensen zich weer energieker. Bij sommigen duurt het langer.
Doe niet alles in één keer. Plan je oefeningen op het moment dat je de meeste energie hebt, vaak in de ochtend. Wissel activiteiten af met rust. Een korte rustpauze na het oefenen helpt je herstellen zonder dat je de rest van de dag uitgeput bent.
Het klinkt tegenstrijdig, maar bewegen helpt tegen vermoeidheid. Je conditie gaat erop vooruit, je slaapt beter en je energie komt sneller terug. Begin klein: een paar keer per dag een paar minuten lopen, en bouw dat elke week op. Meer over de opbouw lees je in Trainen na een knieprothese: wat kun je wanneer verwachten?
Je lichaam heeft bouwstoffen nodig om te herstellen. Eet voldoende eiwitten, verdeeld over de dag, bijvoorbeeld uit zuivel, eieren, vis, vlees, peulvruchten of tofu. Eet gevarieerd, met genoeg groente en fruit. Kreeg je in het ziekenhuis ijzertabletten of een advies over je bloedwaarden, volg dat dan op.
Neem je pijnstilling zoals afgesproken, zodat pijn je minder wakker houdt. Een vast ritme helpt: elke dag op dezelfde tijd naar bed en opstaan. Een kort middagdutje kan, maar houd het bij twintig tot dertig minuten.
Herstel na een grote operatie gaat niet in een rechte lijn. Je hebt goede en minder goede dagen. Draagkracht gaat over je hele leven: ook stress, zorgen en een druk huishouden kosten energie. Vraag hulp waar dat kan, zeker in de eerste weken.
Neem contact op met je huisarts of het ziekenhuis als:
Bij plotselinge kortademigheid of pijn op de borst bel je 112.
Meestal zes tot twaalf weken, soms langer. Bij de meeste mensen wordt het geleidelijk beter.
Ja. Herstel, bloedverlies, slecht slapen en pijnstillers zorgen samen voor vermoeidheid. Het is een normaal onderdeel van het herstel.
Rust is belangrijk, maar blijf ook bewegen. Wissel rust en activiteit af. Te veel rust maakt je conditie slechter en de vermoeidheid juist hardnekkiger.
Dat kan. Na een operatie is je hemoglobine soms tijdelijk lager. Twijfel je, vraag je huisarts dan om je bloed te laten controleren.
Arno Bottse, MSc, is fysiotherapeut, gespecialiseerd in sport en fitness, en beweegspecialist. Hij is oprichter van SPC Groep in Diemen en bedenker van de Draagkracht Filosofie: een manier van kijken naar gezondheid als het vermogen van je lichaam en je leven om belasting te dragen. Vragen of een reactie op dit artikel? Mail Arno via abottse@spcgroep.nl.
Dit artikel geeft algemene informatie. Volg na een operatie altijd het protocol en de adviezen van je eigen orthopedisch chirurg en fysiotherapeut.
Bronnen: Thuisarts.nl, Ik krijg een nieuwe knie; Nederlandse Orthopaedische Vereniging, patiënteninformatie knieprothese; KNGF-richtlijn Artrose heup-knie.