Geschreven door Arno Bottse, MSc, fysiotherapeut (gespecialiseerd in sport en fitness) en beweegspecialist.
Na een knieprothese loop je de eerste weken met krukken en werk je vooral aan het strekken en buigen van je knie. Rond zes weken lopen de meeste mensen zonder hulpmiddel en kunnen ze lichte dagelijkse activiteiten weer aan. Na drie maanden is het grootste deel van de vooruitgang geboekt. Volledig herstel duurt meestal zes tot twaalf maanden. Volg altijd het protocol van je eigen orthopedisch chirurg en fysiotherapeut.
Een nieuwe knie is een grote stap. Veel mensen vragen zich af wat ze wanneer kunnen verwachten, en wanneer ze weer kunnen fietsen, wandelen of sporten. In dit artikel lees je hoe het herstel er per fase grofweg uitziet en hoe je zelf het meeste uit je revalidatie haalt. De tijden zijn richtlijnen: iedereen herstelt in zijn eigen tempo.
De operatie vervangt het versleten gewricht, maar de spieren, pezen en het zenuwstelsel rond je knie moeten daarna opnieuw leren werken. Voor de operatie heb je vaak maanden of jaren minder bewogen door pijn. Je bovenbeenspieren zijn daardoor zwakker geworden, en na de operatie verlies je in de eerste weken nog wat extra kracht.
Hoe goed je knie uiteindelijk wordt, hangt voor een groot deel af van wat je zelf doet. Vooral de eerste drie maanden zijn belangrijk. In die periode bepaal je hoe ver je knie kan strekken en buigen, en bouw je de kracht op die je nodig hebt om goed te lopen.
Je loopt met krukken of een rollator en mag je knie meestal direct belasten, tenzij je chirurg iets anders zegt. De knie is dik, warm en pijnlijk. Je werkt aan:
De zwelling neemt langzaam af en je loopt steeds verder. Veel mensen gaan van twee krukken naar één kruk en daarna naar lopen zonder hulpmiddel. Je oefeningen worden zwaarder: opstaan uit een stoel, traplopen, op één been staan. Als je knie ver genoeg buigt, kun je beginnen op een hometrainer.
De meeste mensen lopen nu zonder hulpmiddel en doen weer veel dagelijkse dingen. Autorijden is vaak weer mogelijk, maar overleg dit met je arts en je verzekeraar. Je traint nu echt op kracht en uithoudingsvermogen: langer fietsen, langer wandelen, squats tot een stoel, step-ups op een traptree.
Je knie wordt nog steeds beter. Kracht, uithoudingsvermogen en vertrouwen groeien verder. Een lichte zwelling of warmte na een drukke dag kan nog maanden aanhouden en is meestal normaal. Veel mensen pakken in deze periode activiteiten op zoals langere wandelingen, fietstochten, zwemmen of golf.
Stel samen met je fysiotherapeut concrete doelen. Bijvoorbeeld:
Belangrijke tussendoelen zijn je knie volledig kunnen strekken en ongeveer 110 tot 120 graden kunnen buigen. Volledig strekken is nodig om normaal te kunnen lopen. Lees daarover meer in Kun je je knie niet strekken na een knieprothese?
Kleine porties, vaak per dag, werken beter dan één lange sessie. Doe je oefeningen bijvoorbeeld drie keer per dag tien tot vijftien minuten. Een paar basisoefeningen:
Pijn hoort bij het herstel. Neem je pijnstilling zoals voorgeschreven, zeker voor het oefenen. Koelen en je been hoog leggen helpen tegen zwelling. Gebruik bij het opbouwen de pijnregel: pijn tot ongeveer 3 op 10 tijdens het oefenen is acceptabel, zolang de zwelling en pijn de volgende ochtend niet hoger zijn dan daarvoor.
Doe niet in één dag alles wat weer lukt. Een goede dag gevolgd door een dikke, pijnlijke knie is een teken dat je te veel deed. Verhoog je activiteiten stap voor stap.
Een operatie kost je lichaam veel energie. Slaap, voeding en rust spelen een grote rol. Lees ook Hoe lang ben je moe na een knieprothese?
Neem direct contact op met je ziekenhuis of huisarts bij:
Bij plotselinge kortademigheid of pijn op de borst bel je 112.
De grootste vooruitgang zie je in de eerste drie maanden. Volledig herstel duurt meestal zes tot twaalf maanden.
Op een hometrainer vaak na twee tot zes weken, als je knie ver genoeg buigt. Buiten fietsen vaak na zes tot twaalf weken, als je veilig op en af kunt stappen. Overleg dit met je fysiotherapeut.
Wandelen, fietsen, zwemmen, golf en krachttraining gaan bij de meeste mensen goed. Bespreek sporten met veel springen of draaien altijd eerst met je chirurg.
Ja, een lichte warmte en zwelling na activiteit kunnen tot een jaar aanhouden. Neem contact op bij koorts, roodheid of toenemende pijn.
Arno Bottse, MSc, is fysiotherapeut, gespecialiseerd in sport en fitness, en beweegspecialist. Hij is oprichter van SPC Groep in Diemen en bedenker van de Draagkracht Filosofie: een manier van kijken naar gezondheid als het vermogen van je lichaam en je leven om belasting te dragen. Vragen of een reactie op dit artikel? Mail Arno via abottse@spcgroep.nl.
Dit artikel geeft algemene informatie. Volg na een operatie altijd het protocol en de adviezen van je eigen orthopedisch chirurg en fysiotherapeut.
Bronnen: Thuisarts.nl, Ik krijg een nieuwe knie; KNGF-richtlijn Artrose heup-knie; Nederlandse Orthopaedische Vereniging, patiënteninformatie knieprothese.