De zes levensdimensies van draagkracht

Geschreven door Arno Bottse, MSc, fysiotherapeut (gespecialiseerd in sport en fitness) en beweegspecialist.

In de Draagkracht Filosofie bestaat draagkracht uit zes dimensies: fysiek, mentaal, emotioneel, sociaal, financieel en spiritueel. Samen bepalen ze hoeveel je in het leven kunt dragen. Ze beïnvloeden elkaar voortdurend: een zware periode op één dimensie kost draagkracht op de andere. Het lichaam, de fysieke dimensie, is het meest concreet en meetbaar, en daarom vaak de beste plek om te beginnen.

Als je vastloopt met een blessure, vermoeidheid of het volhouden van een trainingsschema, ligt de oorzaak niet altijd in je spieren. In dit artikel lees je wat de zes dimensies zijn, hoe ze elkaar beïnvloeden en hoe je ze gebruikt om beter te begrijpen waar je staat.

De zes dimensies

1. Fysiek

Je lichaam: kracht, conditie, beweeglijkheid, lichaamssamenstelling, slaap en herstel. Dit is de dimensie die je het makkelijkst kunt meten en trainen. Een sterker lichaam geeft je meer reserve voor alles wat het leven van je vraagt.

2. Mentaal

Je denken: concentratie, focus, veerkracht onder druk en de manier waarop je naar dingen kijkt. Mentale draagkracht helpt je om met tegenslag om te gaan en om vol te houden als het tegenzit.

3. Emotioneel

Je gevoel: hoe je met emoties als stress, angst, verdriet en frustratie omgaat. Wie emotioneel veel te dragen heeft, merkt dat vaak ook in zijn lichaam, bijvoorbeeld in slaap, spanning of pijn.

4. Sociaal

Je relaties: familie, vrienden, collega's, je community. Mensen om je heen kunnen je steunen en motiveren, maar relaties kunnen ook energie kosten. Sociale draagkracht gaat over verbinding en steun.

5. Financieel

Je financiële situatie: geldzorgen kosten veel energie en zorgen voor stress. Financiële rust geeft ruimte, ook om te investeren in je gezondheid.

6. Spiritueel

Zingeving: waar je voor leeft, wat je belangrijk vindt en waar je energie van krijgt. Dat hoeft niets met geloof te maken te hebben. Het gaat om richting en betekenis.

Hoe de dimensies elkaar beïnvloeden

De zes dimensies zijn geen losse vakjes. Ze zijn met elkaar verbonden. Een paar voorbeelden die je misschien herkent:

• Een drukke periode op je werk (mentaal) zorgt voor slechter slapen (fysiek), waardoor je herstel na trainingen trager gaat.
• Een conflict thuis (emotioneel en sociaal) maakt pijnklachten erger, ook zonder dat er in je lichaam iets veranderd is.
• Sterker worden in de sportschool (fysiek) geeft je meer zelfvertrouwen en energie (mentaal en emotioneel).
• Samen trainen met anderen (sociaal) maakt het makkelijker om vol te houden.

Daarom kijk ik bij klachten nooit alleen naar het lichaam. Als de belasting op een andere dimensie hoog is, kan dat de reden zijn dat een blessure niet herstelt of dat een trainingsplan niet lukt. Lees ook Belasting en belastbaarheid: het verschil.

Waar sta je nu?

Geef jezelf voor elke dimensie een cijfer van 1 tot 10. Hoeveel draagkracht heb je op dit moment? Waar heb je ruimte, en waar zit je aan je grens? Je hoeft niet op alle dimensies hoog te scoren. Het gaat erom dat je ziet waar de druk zit.

Waar wil je naartoe?

Kies één dimensie waar je de komende tijd aan wilt werken. Voor de meeste mensen is de fysieke dimensie een goed begin, omdat die concreet en meetbaar is en doorwerkt in de andere dimensies. Maar soms is het slimmer om eerst de belasting op een andere dimensie te verlagen, zodat er ruimte komt om fysiek te groeien.

Wat is er voor nodig?

• Begin klein. Eén concrete stap op één dimensie werkt beter dan alles tegelijk.
• Meet en volg. Zo zie je of je vooruitgaat. Lees Waar sta ik? Waarom meten de eerste stap is.
• Kijk naar het geheel. Vraag je bij een terugslag af op welke dimensie de belasting is gestegen.
• Zoek steun. Een trainer, fysiotherapeut, coach of vriend kan je helpen op dimensies waar je zelf minder grip op hebt.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de zes dimensies van draagkracht?

Fysiek, mentaal, emotioneel, sociaal, financieel en spiritueel.

Waarom begin je bij de fysieke dimensie?

Omdat die het meest concreet en meetbaar is, en omdat een sterker lichaam doorwerkt in alle andere dimensies.

Wat heeft geld met gezondheid te maken?

Geldzorgen geven stress, slechtere slaap en minder ruimte om voor jezelf te zorgen. Dat beïnvloedt je draagkracht op andere dimensies.

Moet ik op alle zes dimensies hoog scoren?

Nee. Het gaat erom dat je weet waar je staat en dat je draagkracht groot genoeg is voor wat het leven op dit moment van je vraagt.

Over de auteur

Arno Bottse, MSc, is fysiotherapeut, gespecialiseerd in sport en fitness, en beweegspecialist. Hij is oprichter van SPC Groep in Diemen en bedenker van de Draagkracht Filosofie: een manier van kijken naar gezondheid als het vermogen van je lichaam en je leven om belasting te dragen. Vragen of een reactie op dit artikel? Mail Arno via abottse@spcgroep.nl.

Lees ook: Wat is draagkracht? De Draagkracht Filosofie uitgelegd.